Leiderschap is niet berekenend

Leiderschap komt voort uit natuurlijke kracht. Je kunt die kracht niet aanleren. Wel kun je over die kracht beschikken maar deze niet goed inzetten. Doordat je emoties, overtuigingen of oordelen mee laat spelen, zijn je reacties niet zuiver.

Dat is jammer, want daarmee doe je jezelf en je bedrijf geen plezier.

De inzet van je natuurlijke kracht

Er zijn verschillende niveaus van leiderschap te onderscheiden:

• Niet krachtig: moraliserend

Je begint over wat je van het gedrag van iemand vindt. Je legt je eigen mening naast het gedrag van de ander. Je begint een preek en verbindt daar een conclusie aan. Met andere woorden, je oordeelt over goed en kwaad.

Dit is sterk manipulerend. Je hebt geen aandacht voor wat er feitelijk gebeurt. De kans dat het onderwerp als een boemerang naar je terug slaat is sterk aanwezig.

• Minder krachtig: verdediging

Je reageert met ‘goed’ of ‘fout’, en verdedigt vervolgens waarom je dat vindt. Daarbij haal je vaak oude koeien uit de sloot en je beroept je op regels om je zin te krijgen.

Ook dit gedrag is manipulerend. Daarbij heb je geen oog voor eventuele uitzonderingen op de regel. Je kunt vastlopen in een discussie.

• Krachtig: spontaniteit

Op het gedrag van de ander reageer je spontaan door te zeggen hoe je het wil hebben. Daarbij reageer je uitsluitend op wat er zojuist is gebeurd.

Je beroept je nergens op. Er zit geen berekening en geen agenda achter je reactie. Je bent authentiek en niet bezig met de mogelijke gevolgen van wat jouw reactie bij de ander oproept.

Om spontaan te kunnen reageren is het belangrijk om helder en rustig te zijn. Dan ben je in staat eventuele oude, moraliserende of verdedigende gewoontes achterwege laten.

En dan is leiderschap uiteindelijk heel eenvoudig.

Bron: John Heider (2017), De Tao van leiderschap