Niet alle groei is goede groei.

Groei geldt al snel als bewijs dat het goed gaat met een onderneming. De omzet stijgt, er komen klanten bij, het team wordt groter. Al snel trekken we daaruit de conclusie dat de onderneming sterker wordt. 

Maar een onderneming die groeit, wordt niet vanzelf een sterkere onderneming. 

Groei kan ook zorgen voor lagere marges, meer afhankelijkheid, een versnipperd aanbod of een organisatie die steeds ingewikkelder wordt. Soms groeit een onderneming zelfs ongemerkt een andere kant op dan ondernemer en MT eigenlijk voor ogen hadden. 

De vraag is daarom niet alleen: waar kunnen we groeien? 

Minstens zo belangrijk is de vraag: waar wíllen we groeien? 

Niet iedere kans brengt je verder 

Het lastige is dat groei die achteraf niet goed blijkt te passen, zich zelden als een twijfelachtige beslissing aandient. 

Een belangrijke klant vraagt of je iets extra’s kunt leveren. Een nieuwe markt lijkt interessant. Er komt een kans voorbij om een aanvullende dienst te ontwikkelen. Een grote potentiële klant wil zaken doen, maar stelt wel een paar specifieke eisen. 

Op zichzelf kunnen dat allemaal prima kansen zijn. Er is vraag, er is omzet te behalen en vaak is er een goede zakelijke reden om ja te zeggen. 

Maar kijk een paar jaar later naar de optelsom van al die beslissingen en er kan een heel ander beeld ontstaan. 

Het bedrijf bedient inmiddels meer verschillende soorten klanten. Het aantal producten of diensten is gegroeid. Voor sommige klanten gelden uitzonderingen. Er zijn mensen aangenomen voor activiteiten die ooit als aanvulling begonnen. En steeds meer kennis zit bij specifieke medewerkers omdat processen per klant of activiteit verschillen. 

Geen van die ontwikkelingen hoeft op zichzelf problematisch te zijn. Maar samen kunnen ze ervoor zorgen dat de onderneming complexer, afhankelijker en moeilijker bestuurbaar wordt. 

Zonder dat iemand daar ooit bewust voor heeft gekozen. 

Groter is niet hetzelfde als sterker 

Daarom is omzetgroei op zichzelf een beperkte maatstaf voor succes. 

De relevante vraag is niet alleen wat groei oplevert, maar ook wat die groei met de onderneming doet. 

Wordt de positie in de markt sterker? Neemt het onderscheidend vermogen toe? Wordt de onderneming minder kwetsbaar? Verbetert het rendement? Past de organisatie die ervoor nodig is bij de onderneming die je wilt bouwen? 

Goede groei is dus groei die de gekozen richting versterkt. 

Strategie als filter 

Daar ligt een belangrijke functie van strategie die in de praktijk gemakkelijk naar de achtergrond verdwijnt. 

Een strategie beschrijft niet alleen waar je over een aantal jaren wilt staan. Een goede strategie helpt ook om vandaag keuzes te maken. 

Ze werkt als een filter: welke kansen brengen ons dichter bij de onderneming die we willen zijn, en welke niet? 

Bij een nieuwe klant, markt, dienst, samenwerking of investering is dan niet alleen de vraag: 

‘Kunnen we hiermee groeien?’ 

Maar vooral: 

‘Past deze kans bij de onderneming die we willen worden?’ 

Dat verschil lijkt klein, maar kan tot heel andere beslissingen leiden. 

Een kans kan commercieel aantrekkelijk zijn en toch niet passen bij de gekozen richting. Een grote klant kan veel omzet brengen, maar de afhankelijkheid vergroten. Een aanvullende dienst kan winstgevend zijn, maar aandacht weghalen bij activiteiten waarin de onderneming zich juist wil onderscheiden. 

Strategie betekent daarom ook dat je soms nee zegt tegen iets  waar op zichzelf weinig mis mee is. 

Niet omdat je geen groei wilt, maar omdat je voor een andere groei kiest. 

De optelsom van logische beslissingen 

Voor ondernemer en MT zit daar misschien wel de grootste uitdaging. 

Een onderneming raakt meestal niet uit koers door één grote, aantoonbaar verkeerde beslissing. Veel vaker gebeurt het door een reeks kleine, logische besluiten. 

Strategie gaat juist over de samenhang tussen die besluiten. Over de vraag of al die keuzes bij elkaar nog steeds dezelfde kant op wijzen. 

Daarom is het verstandig om groei regelmatig niet alleen financieel, maar ook strategisch te beoordelen. Niet alleen: hoeveel zijn we gegroeid? Maar: waarin zijn we gegroeid, waardoor kwam die groei en heeft die ons dichter gebracht bij de onderneming die we willen zijn? 

Welke groei kiezen jullie? 

Groei hoeft dus niet te worden afgeremd om grip te houden. Integendeel. Ambitie en focus kunnen uitstekend samengaan. 

Maar dan moet groei het gevolg zijn van keuzes, in plaats van de optelsom van kansen die toevallig voorbijkwamen. 

Kijk daarom eens naar de groei van jullie onderneming in de afgelopen jaren. Welke klanten, activiteiten en investeringen hebben de onderneming daadwerkelijk sterker gemaakt? En welke hebben vooral méér gebracht: meer omzet, maar ook meer werk, afhankelijkheid of complexiteit? 

En stel jezelf vervolgens een misschien nog interessantere vraag: 

Als dezelfde groeikansen zich vandaag opnieuw zouden voordoen, zouden jullie dan opnieuw dezelfde keuzes maken?