Dat was een goed gesprek. Of toch niet?

  Vergis je niet. Als je tijdens een party twee mensen geanimeerd hoort converseren over, laten we zeggen, hun verrichtingen als hobbykok: Grote kans dat ze de helft van de tijd alleen maar denken dat ze het over hetzelfde hebben. Waar we het ook over hebben, we praten vaak gewoon straal langs elkaar heen.

Door een verschil in kennisniveau

Het is voor een hoogleraar economie onmogelijk om met een brugpieper een zinvol gesprek over economie te voeren. Het verschil in kennis is te groot. Een dergelijk effect treedt ook op als het verschil in kennis minder groot is. Alleen dan merken beide partijen dat niet op. De teksten die ze uiten sluiten weliswaar goed op elkaar aan, maar de interpretatie daarvan ligt uiteen.

Non-verbale misverstanden

Het kan voor jou heel duidelijk zijn dat je net non-verbaal hebt aangegeven dat je het ergens helemaal niet mee eens bent, dat je iets walgelijk vindt, dat je daar meer over wilt weten, of juist niet. Je denkt ook dat je dat allemaal duidelijk in je intonatie hebt weergegeven. Niet dus. We overschatten structureel hoe goed anderen onze emoties en intenties begrijpen.

Horen wat we willen horen

We zien graag onze vooroordelen bevestigd. In gesprek hebben we dan ook de neiging op een selectieve manier informatie te zoeken, te interpreteren en te onthouden. We klampen ons vast aan onze eigen versie van de waarheid. Je kunt je best doen om de ander beter te verstaan. Door actief te luisteren, door verduidelijking te vragen en goed te letten op non-verbale signalen, maar zoals Charles Baudelaire ooit zei:  

Het is door een universeel misverstand dat mensen het met elkaar eens zijn. Want als ze elkaar per ongeluk opeens zouden begrijpen, zouden ze het nooit met elkaar eens worden.