Slechte sfeer? Je team is niet het probleem

Als de sfeer in een bedrijf niet goed is, gaat de aandacht al snel naar mensen.

Dan horen we dingen als: ze communiceren slecht. Hij neemt geen verantwoordelijkheid. Zij is te dominant. Het team werkt gewoon niet lekker samen.

Begrijpelijk, want gedrag zie je. Frictie hoor je. Irritatie voel je.

Maar de oorzaak ligt zelden bij de mensen. Die ligt bij het systeem. Bij de manier waarop rollen, verantwoordelijkheden, overleg en besluitvorming georganiseerd zijn.

Want als dat niet klopt, ontstaan spanningen bijna vanzelf:

Onduidelijkheid over wie waarvan is. Besluiten die blijven hangen. Mensen die wel verantwoordelijkheid voelen, maar geen mandaat hebben. Leidinggevenden die eigenaarschap vragen, maar tegelijkertijd alles blijven corrigeren.

In zo’n omgeving gaan mensen compenseren. De één gaat trekken. De ander trekt zich terug. Iemand wordt scherp, een ander afwachtend.

Dan lijkt het alsof de sfeer slecht is door het gedrag van mensen. Maar dat gedrag is gewoon een logisch gevolg van een systeem dat spanning oproept.

Hoe repareer je een slechte sfeer?

Een goede sfeer ontstaat zelden alleen doordat mensen aardig of communicatief sterk zijn. Ze ontstaat doordat de basis klopt. Doordat mensen weten wie waarover gaat, waar besluiten vallen, wat prioriteit heeft en wat er van hen verwacht wordt.

Dat geeft rust. En uit rust ontstaat wat wij ‘een goede sfeer’ noemen.

Daarom is bij gedoe in samenwerking niet de eerste vraag: wie doet hier moeilijk?

De betere vraag is: wat in onze inrichting maakt dit gedrag logisch?

Dat vraagt meer moed. Want dan kun je het niet alleen meer over personen hebben. Dan moet je ook naar je eigen organisatieontwerp kijken. Zijn rollen helder? Zijn verantwoordelijkheden echt belegd? Worden besluiten genomen op de juiste plek? Of moeten mensen dagelijks improviseren op onduidelijkheid?

Natuurlijk moeten mensen aanspreekbaar blijven op hun gedrag. Maar gedrag beoordelen zonder naar de context te kijken, leidt tot symptoombestrijding. Dan probeer je mensen te repareren voor iets wat in de inrichting scheef zit.

Kijk dus niet alleen naar de mensen. Kijk eerst naar het systeem.